Voedingsgeneeskunde, jaargang 23 (2022), nummer 5

dossier: vlees?

Dossier

Volledig op vlees

Tegelijkertijd met de beweging om meer plantaardig te eten, ontstaat er een tegengeluid van mensen die juist gezondheidsvoordelen ervaren van een volledig dierlijk voedingspatroon. Het carnivorendieet is in opkomst. Hoe gezond en volwaardig is dit voedingspatroon? Het antwoord op deze vraag is opvallend te noemen.

Archeologie en metabolomics van vlees

De laatste decennia hebben antropologen en paleontologen de toon gezet in de voedings- en leefstijlgeneeskunde. Terecht, want traditioneel levende volkeren zijn opmerkelijk resistent tegen de ‘welvaartsziekten’ die de geïndustrialiseerde landen treffen.1 We noemen hen graag jager-verzamelaars, maar het zijn evengoed tuiniers, herders, zelfvoorzienende landbouwers en/of 'fourageurs'. Het antwoord op het voedingsvraagstuk willen we bij hen vinden. De vraag is of het ‘paleodieet’ een...

Vlees vs milieu

Het is een kleurige afbeelding met een frisse en aantrekkelijke uitstraling, bestaande uit vijf vakken. Die zijn ingedeeld met groepen producten en omkranst door plaatjes van groenten, fruit en granen. De Schijf for Life. Een informatieve cirkel die als richtingaanwijzer dient voor een verantwoorde, gezonde en milieuvriendelijke levenswijze. De opstellers zijn plantaardig diëtist Lobke Faasen en milieujurist Armanda Govers. Hoe kwamen zij op het idee? Lobke vertelt over haar missie...

TMAO: slecht signaal of misleidend?

Trimethylamine-N-oxide (TMAO) heeft stof doen opwaaien. Het is een metaboliet van choline en carnitine, die weinig goeds lijkt te voorspellen. De afgelopen tien jaar verschenen vooral papers waar aan TMAO een schadelijke invloed toegeschreven werd. De laatste jaren is er wat tegenwind gekomen. Vooral de tegenstrijdigheden vallen nu op, waardoor over de rol van deze marker weinig definitiefs valt te vertellen.

Voedselhygiëne is een belangrijk onderdeel van de algehele menselijke gezondheid. Toch gaat het op dit gebied nog vaak fout. Ieder jaar worden in Nederland zo’n 650.000 mensen ziek door pathogenen via voedsel. Jaarlijks overlijden daardoor ongeveer tachtig mensen. In onze westerse beschaving hebben we de kennis en de beschikking over gezond voedsel. De voedsel­veiligheids­regels zijn helaas vaak minder bekend, maar minstens zo belangrijk. Welke maatregelen kunnen we nemen ter preventie en...

Op dinsdag 20 september jl. vond het 29e Orthica Congres plaats. De organisatie koos voor een livestream vanuit Theater Flint in Amersfoort. Bevlogen sprekers belichtten vanuit hun specialisme belangrijke onderwerpen met betrekking tot de periode rond de menopauze. Aan de orde kwamen de fysiologische ‘regelsystemen’, slaap, stress en de impact die deze periode kan hebben op het leven van de vrouw.

Een nieuwe Belgische review laat zien dat het omega-6-vetzuur GLA een prominente rol speelt als toevoeging aan een omega-3-formule met EPA en DHA bij kinderen en jongeren met ADHD-klachten. GLA laat hierbij synergetische effecten zien met omega-3-vetzuren die het ontstekingsremmende effect van meervoudig onverzadigde vetten ondersteunen. Een combinatie van EPA, DHA en GLA in de verhouding 9:3:1 lijkt betere uitkomsten te geven bij ADHD dan omega-3-vetzuren alleen.

De WHO voorspelt dat in 2050 meer mensen zullen sterven aan infecties dan aan kanker. Dan hebben we het over doodgewone infecties die we op dit moment als ongevaarlijk beschouwen, zoals infecties in een wond of een blaasontsteking. Antibioticaresistentie is een tijdbom die de volksgezondheid bedreigt. Een onderzoeksteam van het Departement Biochemie en Moleculaire Biologie van de Universiteit van Zuid-Denemarken heeft ontdekt dat vrije vetzuren wellicht een oplossing kunnen bieden.

Het ijzerbindende glycoproteïne lactoferrine speelt een beschermende rol in verschillende fysiologische processen, waaronder het moduleren van het immuunsysteem en de regulering van de ijzerstofwisseling. De lichaamseigen stof maakt onderdeel uit van het aangeboren immuunsysteem en heeft een antimicrobiële activiteit tegen bacteriën, virussen, gisten en parasieten. Bovendien is lactoferrine anti-inflammatoir en heeft het een antioxidantwerking. Lactoferrine wordt daarom toegepast bij (de...

Het steroïdhormoon oestrogeen is vooral bekend vanwege de bijdrage aan de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken en vruchtbaarheid. Oestrogeen is echter meer dan een vruchtbaarheidshormoon. Het hormoon circuleert als signaalmolecuul door het hele lichaam en heeft een effect op de meeste orgaansystemen, waaronder het brein, hart en bloedvaten, de borst en voortplantingsorganen, het immuunsysteem, de blaas, lever, huid en botten. De oestrogeenproductie daalt naarmate de menopauze...

Slechts één keer in mijn leven heb ik gesproken voor een gehoor dat voor 100% uit vrouwen bestond. Dat was een lezing over de immunologische aspecten van moedermelk voor de Vereniging van Lactatiekundigen. De mens is een zoogdier, net als de buidelmuis en de blauwe vinvis, en voedt haar jongen met moedermelk. Tijdens het neolithicum heeft de mens een aantal andere zoogdieren gedomesticeerd waardoor het mogelijk is om ook de moedermelk van die dieren te gebruiken voor de voeding van jongen...

Als je allerlei medische trajecten doorloopt en je voelt je in plaats van gezonder alleen maar zieker, word je daar op zijn zachtst gezegd niet blij van. Het overkwam Iris Krebbeks, de auteur van dit boek. Pas na jaren kwam ze bij de juiste behandelaars terecht en kreeg ze vitamine B12-injecties. Vanaf dat moment ging het eindelijk bergopwaarts.

Jodium, probleem en oplosbaar

Het RIVM publiceerde op 1 juli 2022 het rapport ‘Jodiuminname van volwassenen in Noord-Nederland in 2020-2021 en trend sinds 2006-2007’.1 Eén conclusie was dat ‘Nederlandse vrouwen net genoeg jodium binnenkrijgen’. Met deze conclusie is het individu schijnbaar af-geserveerd.

Ketogeen dieet

Het ketogeen dieet is in opmars. Je valt erdoor af, migraine verdwijnt en gebruikers melden een ‘helder’ hoofd. Boeken over keto verschijnen aan de lopende band. Werkt het ketodieet als Haarlemmerolie tegen iedere kwaal? In elk geval zijn er risico’s aan verbonden, zoals nierstenen en botproblemen.

Behandeling van depressie is momenteel gericht op het verhogen van de serotoninespiegel in de hersenen. Een uitgebreide review die onlangs gepubliceerd werd in Molecular Psychiatry heeft veel stof doen opwaaien in de medische wereld. Op basis van een enorme hoeveelheid onderzoek, uitgevoerd over tientallen jaren, durven de auteurs van deze publicatie te stellen dat er geen overtuigend bewijs is voor de bewering dat depressie het gevolg is van serotonine-afwijkingen, zoals lagere...