Voeding is een onbewuste keuze

Kun jij de verleiding van ongezonde voeding ook zo slecht weerstaan? Dat komt door aangeleerde associaties tussen ongezonde voeding en ons beloningscentrum (Pavlov-effect). Van een reclame voor een lekkere snack, een afbeelding van een frietje, hamburger of zelfs een logo tot het zien of ruiken van eten, waardoor je zin krijgt om te gaan eten. Zelfs wanneer je weet dat het product ongezond is, volgens onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam in het tijdschrift Appetite.

Mensen leren om bepaalde triggers in de omgeving te associëren met specifieke voedselkeuzes. Wanneer het eten van een cheeseburger herhaaldelijk samengaat met het zien van een groot M-logo, ontstaat er een sterke associatie tussen de stimulus (het logo) en de belonende ervaring van het eten van een cheeseburger. Enkel het zien van het M-logo doet zin krijgen in een hamburger en lokt het aangeleerde gedrag uit om naar het fastfood restaurant te rijden. Ongezonde keuzes worden dus via aangeleerde associaties relatief automatisch uitgelokt. Daardoor hebben gezondheidswaarschuwingen, die inspelen op bewuste keuzes, weinig effect.

Gezondheidswaarschuwingen voor gezonde voedselkeuze blijken alleen effectief in een omgeving waar geen ongezonde voedseltriggers aanwezig zijn. Daarom adviseren de onderzoekers mensen en specifiek kinderen, minder bloot te stellen aan stimuli gerelateerd aan ongezonde voeding. Een pleidooi voor het terugdringen of verbieden van reclame voor ongezonde voeding.

Anderzijds is het belangrijk dat er juist positieve associaties met gezonde voedselproducten worden gecreëerd, bijvoorbeeld door meer reclame voor gezonde producten. Ze suggereren ook om de omgeving meer met gezonde producten in te richten, waardoor de gezonde keuze makkelijker wordt; gezond in plaats van ongezond eten vooraan in de kantine leggen of de appeltjes en gezonde tussendoortjes bij de kassa. Op deze manier krijgen mensen een duwtje in de goede richting.

Verschenen in de nieuwsbrief van 9 februari 2018